Grunwald

15 lipca 1410 roku między wojskami polskimi, litewsko-ruskimi i czeskimi pod wodzą Władysława Jagiełły i księcia Witolda a Zakonem Krzyżackim odbyła się wielka bitwa na polach w pobliżu Grunwaldu, zakończona zwycięstwem strony polskiej. Podczas bitwy zginął Wielki Mistrz, a sam zakon od tego momentu zaczął tracić swoją wielką potęgę. Co roku w rocznicę słynnej Bitwy pod Grunwaldem organizowana jest inscenizacja tej walki. Pola Grunwaldzkie leżą na terenie gminy Grunwald, a na ich terenie urządzono Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej i postawiono Pomnik Zwycięstwa Grunwaldzkiego, widoczny już z odległości kilku kilometrów. Na wzniesieniu, nazywanym Wzgórzem Zwycięstwa, postawiono metalowe maszty.

Pomnik na Polach Grunwaldzkich ma kształt graniastosłupa, z wykutymi twarzami rycerzy w hełmach. Z kolei wysokie maszty symbolizują chorągwie polskie i litewskie, które zatknięto po bitwie na znak zwycięstwa. Cały zespół pomnikowy powstał w 550 rocznicę bitwy, a w stojącym niedaleko muzeum umieszczono eksponaty archeologiczne z okolic pola bitewnego. W skład zespołu pomnikowego wchodzi też amfiteatr, na arenie którego umieszczono kamienną makietę obrazującą ustawienie wojsk. W muzeum pod amfiteatrem zorganizowano małą salę kinową, w której wyświetlany jest film „Krzyżacy” oraz inne materiały filmowe dotyczące czasów krzyżackich. W 1910 roku wzniesiono wielki cokół z okazji okrągłej rocznicy bitwy, ale pamiątkę zniszczyli hitlerowcy podczas wojny. To, co udało się uratować z dawnego pomnika, tworzy dzisiaj pamiątkowy obelisk stojący na Polach Grunwaldu.

Cenną pamiątką po historycznych czasach są ruiny kaplicy pobitewnej, wybudowanej przez nowego Wielkiego Mistrza Henryka von Plauena. Do wyposażenia kaplicy wykorzystano sprzęty liturgiczne sprowadzone z Malborka. Poświęcenie kaplicy nastąpiło w 1413 roku. Na terenie ruin archeologom udało się odnaleźć zbiorowe groby, w których prawdopodobnie spoczęli polegli pod Grunwaldem rycerze krzyżaccy. Na drodze prowadzącej do kaplicy można zobaczyć wielki głaz, nazywany „kamieniem królewskim”, ponieważ jego historia wiązała się z osoba króla Jagiełły.

Grunwaldzka kaplica spłonęła w czasie kolejnej wojny zakonu z Polską i Litwą, ale kaplicę odbudowano i bogato wyposażono. Około XVI wieku kaplica została przejęta przez księcia Hohenzollerna, a sto lat później kaplicę zniszczyli Tatarzy.