Atrakcje Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego

Opublikowano 08-03-2012, autor: janusz

Szumny Zdrój to rezerwat leśny o powierzchni ponad 37 hektarów, zaczynający się w odległości jednego kilometra od Górzna, naprzeciwko Jeziora Młyńskiego. Jedną z największych atrakcji Szumnego Zdroju jest źródlisko. To cały zespół mniejszych źródeł o bardzo dużej wydajności, które leżą w wielkiej niszy wydrążonej na stromym, gliniastym zboczu. Nisza ze źródełkami jest otoczona wysokimi, pionowymi ścianami, a całość otwiera się w kierunku północno-zachodnim. Na dnie niszy rozwinął się ekosystem złożony z wielu gatunków grzybów, mchów i wątrobowców. Resztę rezerwatu Szumny Zdrój tworzy las grądowy, ze stuletnimi grabami i prawie dwustuletnimi sosnami. W Szumnym Zdroju rośnie też rzadko spotykany na Mazurach czosnek niedźwiedzi.
Rezerwat leśny Jar Brynicy założono w 1955 roku. Brynica zaczyna swój bieg w parku w Bryńsku, potem przepływa przez dwa jeziora, a następnie trafia do 40-metrowego wąwozu biegnącego przez pasmo wzniesień. Na stokach rośnie las grądowy pełen ponad stuletnich drzew, a na granicy rezerwatu można obejrzeć pomnik przyrody – Dąb Rzeczypospolitej.
Rezerwat Ostrowy nad Brynicą zajmuje się ochroną lasu grądowego rosnącego na małej wyspie mineralnej w dolinie Brynicy. Dawniej w tym miejscu rosły rzadkie rośliny ciepłolubne, jednak dzisiaj zostały one wyparte przez cienioznośne gatunki grądowe.
Czarny Bryńsk jest rezerwatem florystyczno-wodnym o powierzchni 13 hektarów. Centralną częścią rezerwatu jest jezioro Czarny Bryńsk, leżące na sandrze, wyróżniające się krystalicznie czystą wodą. Roślinność jeziora jest w stu procentach naturalna. Rezerwat Mszar Płociczno leży na południowym krańcu parku i zajmuje powierzchnię aż 182,4 hektara. Mszar Płociczno to torfowisko śródleśne, leżące w niecce zarośniętego jeziora, którego powierzchnia to obecnie tylko jeden hektar. Torfowisko jest zróżnicowane i obejmuje zarówno pła mszarne, jak i bory bagienne, ponadto wokół jeziorka rośnie wiele rzadkich gatunków roślin. Bardzo urozmaicone pod względem krajobrazu są także obszary jeziora Piaseczno i jeziora Wlecz.
Poza granicami parku trudno spotkać na terenie Pojezierza Dobrzyńskiego skupisk dzikiej przyrody, jest jednak kilka rezerwatów, między innymi rezerwat leśny Okalewo, Bór Wąkole, Przełom Mieni, Torfowisko Mieleńskie oraz Stary Zagaj.

Opublikowano Jeziora, Mazury Info | Otagowano , , | Skomentuj

Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy

Opublikowano 28-02-2012, autor: janusz

Park zajmuje północno-wschodni kraniec Pojezierza Dobrzyńskiego. Dominuje tutaj krajobraz leśny, w odróżnieniu do reszty obszaru o charakterze typowo rolniczym. Las utrzymał się dzięki małemu zaludnieniu, ponieważ gleba na tym terenie jest raczej mało żyzna, również w czasach współczesnych tereny na wschód od Drwęcy opierały się urbanizacji. Na terenie parku niewiele jest zabytków, można za to podziwiać czyste, naturalne środowisko. W przeciwieństwie do większości parków na Mazurach, Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy to przede wszystkim lasy (67 procent), a woda stanowi tylko 2,6 procent powierzchni. Park może się pochwalić bardzo urozmaiconą rzeźbą terenu, niezwykle czystymi źródłami, bogatą szatą roślinną i rozległymi łąkami. Park leży z dala od większych miejscowości i ruchliwych dróg, dlatego sprawdza się jako miejsce wypoczynku dla osób ceniących sobie ciszę i spokój. Na terenie parku występują dość duże różnice poziomów. Najniższy punkt terenowy znajduje się w dolinie Brynicy i liczy sobie 73 metry n.p.m. Najwyższy punkt leży w odległości sześciu kilometrów – jest to Sarnia Góra, wznosząca się na wysokość 190 metrów. Przy Sarniej Górze leży najwięcej jezior oraz wąwóz Brynicy. Spora część parku należy do dorzecza Wkry, a północna i zachodnia część parku to dorzecze Brdy. Największe jeziora Parku Górznieńsko-Lidzbarskiego to Leźno Wielkie, Jezioro Janowskie, jezioro Samińskie, Wlecz i jezioro Górznieńskie.
Roślinność parku jest bardzo różnorodna. Wyróżnia się około 900 gatunków roślin, a wśród lasów dominują bory mieszane i świeże bory sosnowe. Wśród roślinności nieleśnej najcenniejsze są łąki, ale można też spotkać rośliny borealne i ciepłolubne. W parku rośnie też dziewięć gatunków reliktów glacjalnych: gwiazdnica grubo listna, fiołek torfowy, skalnica torfowiskowa, zimoziół północny, arnika górska, turzyca strunowa oraz trzy gatunki mchów.
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy jest udostępniony dla turystów. Wytyczono kilka szlaków dla pieszych oraz pięć tras rowerowych, ponadto przez park biegnie kilka ścieżek edukacyjnych. Niedaleko parku znajdują się ośrodki turystyki wodnej, a szczegółowe dane można znaleźć na stronach poświęconych informacjom o Mazurach.

Opublikowano Mazury Info | Otagowano , , | Skomentuj

Pojezierze Chełmskie

Opublikowano 22-02-2012, autor: janusz

Pojezierze Chełmińskie to dawna Ziemia Chełmińska, z której Krzyżacy rozpoczęli swój podbój ziem pruskich. Południową i zachodnią granicę Pojezierza Chełmskiego stanowi dolina Wisły, wschodnią – rzeka Drwęca, a północną – dolina Osy. Na terenie Pojezierza Chełmskiego zachowało się wiele fragmentów naturalnej przyrody, które teraz są objęte ochroną.
Rezerwat florystyczno-torfowiskowy Linie zajmuje trochę ponad 12 hektarów. Jest to głównie torfowisko wysokie, porośnięte brzozą karłowatą – to jedyne stanowisko niżowe na Mazurach, na którym występuje ta rodzina. Brzoza karłowata jest pozostałością po epoce lodowej, ale niestety turyści nie mogą jej oglądać, ponieważ rezerwat jest zamknięty dla zwiedzających.
Można za to zajrzeć do Lasu Piwnickiego, który jest rezerwatem leśnym rozciągającym się wzdłuż granicy Pojezierza Chełmińskiego i Kotliny Toruńskiej. Las Piwnicki może się pochwalić bardzo starym drzewostanem, w którym rosną dęby liczące sobie ponad 300 lat. Część drzewostanu osiągnęła już graniczny wiek biologiczny i powoli wymiera, jednak ekosystem Lasu Piwnickiego podlega sukcesji regeneracyjnej. Wronie to także rezerwat leśny, położony na wyspie leśnej w kierunku północnym od Wąbrzeźna. Różnorodna roślinność pokrywa zbocza morenowych pagórków i zagłębień, nie brakuje też bardzo rzadkich gatunków. Niedaleko Grudziądza znajduje się rezerwat Jamy, z żyzną buczyną niżową, grądem i kwaśną buczyną. Drzewostan Jamy liczy sobie 100 do 200 lat, a pośrodku lasu leży duże torfowisko będące żerowiskiem dla łosi, żurawi i bocianów czarnych. W okolicach Grudziądza znajduje się także rezerwat leśny Rogóźno Zamek. Rezerwat zajmuje stok doliny i koryto Gardęgi, a atrakcją rezerwatu jest wieża ze starego zamku krzyżackiego.
Jedną z największych atrakcji Pojezierza Chełmskiego jest Dolina Osy. Obecnie to rezerwat krajobrazowy o powierzchni ponad 665 hektarów, ciągnący się od wioski Słup do Rogóźno-Zamku. Źródła Osy startują z Pojezierza Iławskiego, a rzeka uchodzi do Wisły w okolicach Grudziądza. Dolina Osy objęta ochroną jest głęboka na 60 metrów, a stoki w niektórych miejscach są niemal pionowe. Dolina Osy jest porośnięta wielogatunkowym lasem grądowym, buczyną i łęgiem jesionowo-olszowym.

Opublikowano Mazury, Mazury Info | Otagowano , , | Skomentuj

Dolina Drwęcy

Opublikowano 14-02-2012, autor: janusz

Drwęca to prawobrzeżny dopływ Wisły. Jej bieg zaczyna się na stokach Wzgórz Dylewskich i jest to jedna z ostatnich rzek na Warmii i Mazurach, gdzie zachowało się naturalne środowisko życia ryb łososiowatych. Drwęca jest bardzo popularnym szlakiem turystycznym dla żeglarzy i kajakarzy, głównie ze względu na swoje bardzo atrakcyjne położenie oraz połączenie z Kanałem Elbląskim. Drwęca płynie swoim naturalnym łożyskiem, a dla ochrony jej unikalnej przyrody ustanowiono rezerwat Rzeka Drwęca. Wody Drwęcy pozostały czyste, jednak zanieczyszczenie Wisły sprawiło, że w Drwęcy wyginęło kilka cennych gatunków ryb, między innymi łosoś europejski. Zadaniem rezerwatu jest ochrona pozostałych rzadkich gatunków ryb żyjących w czystych wodach – dzięki sztucznemu zarybieniu udało się odnowić populację łososia.
Bagienna dolina Drwęcy to miejsce, w którym swoje gniazda zakłada wiele gatunków ptaków: perkozki, perkozy, bąki, gęgawy, krakwy, cyranki, brodźce samotne, płaskonosy. Najwięcej ptaków w dolinie Drwęcy można zaobserwować w czasie wiosennych przelotów. Bagienna dolina Drwęcy zajmuje 3400 hektarów i rozciąga się między dolnym odcinkiem Drwęcy a ujściem Brynicy i Samionki. W tym miejscu dolina Drwęcy jest bardzo szeroka i podmokła, nie brakuje też licznych kanałów i zarośli. W okresie wysokich wód Drwęca mocno wylewa, co sprzyja utrzymaniu się naturalnego środowiska dla ptaków wodnych.
Lewy stok doliny Drwęcy przecina głęboki wąwóz, który otwiera się na bagienne łąki. Na tym terenie ustanowiono rezerwat leśny Jar Grądowy Cielęta, chroniący porastający zbocza doliny las grądowy oraz torfowiska rozciągające się u wylotu wąwozu. Znacznie mniejszym rezerwatem leśnym jest Tomkowo, nad lewym brzegiem Drwęcy. Las jest pozostałością po dawnym parku dworskim pobliskiej wioski, ale w czasem przerodził się w typowy las dziki. Na terenie Tomkowa rosną ponad stuletnie modrzewie. Na tym samym brzegu Drwęcy znajduje się także rezerwat Bobrowisko, również chroniący cenny drzewostan modrzewia polskiego. Dwustuletnich drzew jest raptem kilkanaście, a resztę drzewostanu stanowią dęby, graby, lipy i sosny.

Opublikowano Mazury | Otagowano , , | Skomentuj

Atrakcje Brodnickiego Parku Krajobrazowego

Opublikowano 08-02-2012, autor: janusz

Park Brodnicki jest powszechnie dostępny dla turystów. Na terenie parku wytyczono osiem rezerwatów, ustanowiono też kilkanaście pomników przyrody. Mieliwo jest rezerwatem leśnym o powierzchni niecałych 18 hektarów. Obszar rezerwatu to wąski pas drzewostanu nad jeziorem Mieliwo, porośnięty ponad dwustuletnimi sosnami, ale najwięcej jest buków, grabów i dębów. Drugim rezerwatem leśnym jest Retno, o powierzchni 33,6 hektara. Park leży na zachodnim brzegu jeziora Retno – jest to grąd subkontynentalny, ale widać w nim ślady dawnej gospodarki leśnej, kiedy to nad jeziorem sadzono świerki i modrzewie, które obecnie są wypierane przez inne gatunki drzew.
Ponadto, na terenie Brodnickiego Parku Krajobrazowego wydzielono dwa rezerwaty florystyczne: Wyspę na Jeziorze Wielkie Partęczyny oraz Bachotek. Pierwszy z tych rezerwatów ma powierzchnię zaledwie 0,4 hektara, a jego celem jest ochrona obuwika pospolitego. Rezerwat zajmuje niewielką wyspę na jeziorze, porośniętą naturalną lasem grądowym. Bachotek ma powierzchnię 22,7 hektara i leży nad rzeką Skarlanką powyżej jeziora Bachotek. Rezerwat Bachotek chroni populację kłoci wiechowatej, rosnącej na terenach bagiennych.
Ale w Parku Brodnickim najwięcej jest rezerwatów torfowiskowych. Żurawie Bagno zajmuje obszar prawie 6 hektarów i jest zlokalizowane w bezodpływowym zagłębieniu między borami sosnowymi rosnącymi we wschodniej części parku. Na torfowisku Żurawie Bagno rosną przede wszystkim rosiczki okrągłolistne, przygiełki białe, bagnice torfowe, turzyce bagienne oraz wiele rzadkich gatunków torfowców i mchów. Swoją nazwę rezerwat zawdzięcza żurawiom, które licznie przybywają do tego miejsca w poszukiwaniu pożywienia. Na zachodnim brzegu jeziora Wielkie Partęszyny znajdują się dwa rezerwaty torfowiskowe: Okonek i Stręszynek, na terenie których znajduje się jedyne na Pojezierzu Brodnickim stanowisko żurawiny drobnolistnej. Rezerwat Bagno Mostki leży już za wschodnią granicą parku i słynie przede wszystkim z dużej ilości ptaków oraz rzadko spotykanych gatunków roślin wodnych i torfowiskowych. W północnej części parku znajdują się rezerwaty Kociołek i Łabędź. Oba rezerwaty chronią pierwotne układy przyrodnicze charakterystyczne dla małych jezior dystroficznych. Niedaleko Biskupca Pomorskiego znajduje się ostatni rezerwat torfowiskowy – Uroczysko Piotrowice, chroniące śródleśne torfowiska.

Opublikowano Mazury | Otagowano , , , | 1 komentarz

Grunwald

Opublikowano 31-01-2012, autor: janusz

15 lipca 1410 roku między wojskami polskimi, litewsko-ruskimi i czeskimi pod wodzą Władysława Jagiełły i księcia Witolda a Zakonem Krzyżackim odbyła się wielka bitwa na polach w pobliżu Grunwaldu, zakończona zwycięstwem strony polskiej. Podczas bitwy zginął Wielki Mistrz, a sam zakon od tego momentu zaczął tracić swoją wielką potęgę. Co roku w rocznicę słynnej Bitwy pod Grunwaldem organizowana jest inscenizacja tej walki. Pola Grunwaldzkie leżą na terenie gminy Grunwald, a na ich terenie urządzono Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej i postawiono Pomnik Zwycięstwa Grunwaldzkiego, widoczny już z odległości kilku kilometrów. Na wzniesieniu, nazywanym Wzgórzem Zwycięstwa, postawiono metalowe maszty.

Pomnik na Polach Grunwaldzkich ma kształt graniastosłupa, z wykutymi twarzami rycerzy w hełmach. Z kolei wysokie maszty symbolizują chorągwie polskie i litewskie, które zatknięto po bitwie na znak zwycięstwa. Cały zespół pomnikowy powstał w 550 rocznicę bitwy, a w stojącym niedaleko muzeum umieszczono eksponaty archeologiczne z okolic pola bitewnego. W skład zespołu pomnikowego wchodzi też amfiteatr, na arenie którego umieszczono kamienną makietę obrazującą ustawienie wojsk. W muzeum pod amfiteatrem zorganizowano małą salę kinową, w której wyświetlany jest film „Krzyżacy” oraz inne materiały filmowe dotyczące czasów krzyżackich. W 1910 roku wzniesiono wielki cokół z okazji okrągłej rocznicy bitwy, ale pamiątkę zniszczyli hitlerowcy podczas wojny. To, co udało się uratować z dawnego pomnika, tworzy dzisiaj pamiątkowy obelisk stojący na Polach Grunwaldu.

Cenną pamiątką po historycznych czasach są ruiny kaplicy pobitewnej, wybudowanej przez nowego Wielkiego Mistrza Henryka von Plauena. Do wyposażenia kaplicy wykorzystano sprzęty liturgiczne sprowadzone z Malborka. Poświęcenie kaplicy nastąpiło w 1413 roku. Na terenie ruin archeologom udało się odnaleźć zbiorowe groby, w których prawdopodobnie spoczęli polegli pod Grunwaldem rycerze krzyżaccy. Na drodze prowadzącej do kaplicy można zobaczyć wielki głaz, nazywany „kamieniem królewskim”, ponieważ jego historia wiązała się z osoba króla Jagiełły.

Grunwaldzka kaplica spłonęła w czasie kolejnej wojny zakonu z Polską i Litwą, ale kaplicę odbudowano i bogato wyposażono. Około XVI wieku kaplica została przejęta przez księcia Hohenzollerna, a sto lat później kaplicę zniszczyli Tatarzy.

Opublikowano Mazury, Urlop na Mazurach | Otagowano , , | 1 komentarz

Kraina Tysiąca Jezior

Opublikowano 28-01-2012, autor: janusz

Tak naprawdę na Mazurachjezior jest znacznie więcej, prawdopodobnie cztery albo nawet pięć tysięcy. Mazurskie jeziora położone są głównie na terenach płaskich i pagórkowatych, w otoczeniu pól i lasów. Mazurskie jeziora są największe, najdłuższe i najgłębsze z wszystkich polskich jezior – tutaj znajdują się dwa największe jeziora w Polsce, czyli Mamry i Śniardwy.

Oprócz jezior, na Mazurach występuje bardzo wiele rzek, strumieni, źródeł i bagien. Teren dzisiejszych Mazur, podobnie jak na Pomorzu, ukształtował się w trakcie ostatniego zlodowacenia. Czoło lądolodu miało bardzo poszarpaną linię, która zwężała się na wschodzie, dlatego na Mazurach nie widać tak dokładnej granicy pasma lodowego. Południowa granica Pojezierza Mazurskiego biegnie od Dobrzynia nad Wisłą do Augustowa, mijając po drodze Lidzbark, Szczytno i Grajewo. Wśród mazurskich jezior wyróżnia się kilka typów. Jeziora wytopiskowe powstały w wyniku wytopienia się tak zwanego martwego lodu – wyróżniają się one niskim i płaskim brzegiem, krętą i kolistą linią brzegową oraz stosunkowo niewielką głębokością. Jeziora zastoiskowe powstały w miejscu bezodpływowych zagłębień pomiędzy morenami. Z kolei jeziora rynnowe powstały dzięki szybko płynącym wodom pod pokrywami lodowców. Lodowiec pozostawił po sobie także wiele rzek, płynących na południe w kierunku Wisły, Biebrzy i Narwi oraz na północ, w kierunku Zalewu Wiślanego i na wschód do Niemna. Chociaż rzeźba terenu na całym Pojezierzu Mazurskim jest bardzo do sobie podobna i kształtowała się w tym samym okresie, to jednak widać wyraźne różnice krajobrazowe na zachodzie i wschodzie Mazur. Im dalej od morza, tym klimat staje się surowszy i bardziej kontynentalny, co automatycznie wpływa na rozmieszczenie fauny i flory. Na zachodzie dominują buki i sasanki wiosenne, na terenach wschodnich częściej można spotkać świerki, wierzby lapońskie czy różne gatunki turzycy. Na północy występuje aż 160 gatunków roślin borealnych, czyli takich, które są typowe dla tajgi, rosną tam także gatunki arktyczne. Ta różnorodność sprawiła, że przez Mazury biegnie geograficzna granica między Europą Zachodnią a Europą Wschodnią – linię graniczną wyznaczają trzy miejscowości, Braniewo, Gietrzwałd i Wielbark.

Opublikowano Mazury Info | Otagowano , , | Skomentuj

Twierdza Boyen

Opublikowano 26-01-2012, autor: janusz

Twierdza Boyen, wybudowana według zasad pruskiej szkoły fortyfikacyjnej, powstała w latach 1844-1856. Twierdza zajmuje wąski przesmyk między Niegocinem a Kisajnem, na zachód od Giżycka, a jej powierzchnia to około sto hektarów. Z racji swojego strategicznego położenia, Twierdza Boyen była bardzo ważną częścią łańcucha obronnego broniącego państwo pruskie przed najazdem obcych. Również pod względem organizacyjnym i architektonicznym, Twierdza Boyen była doskonale przygotowana na odpieranie wroga. Spośród wszystkich XIX-wiecznych budowli obronnych, Twierdza Boyen jest jedną z najlepiej zachowanych twierdz w całej Polsce.

Na teren twierdzy można się dostać od strony Giżycka albo Kętrzyna. W murach fortecy wykuto cztery bramy wjazdowe: Giżycką, Kętrzyńską, Wodną z mostem zwodzonym i Prochową. Te dwie ostatnie bramy miały charakter pomocniczy. Całą twierdzę otacza mur z cegły i kamienia o długości 2303 metrów. W narożnikach muru urządzono kazamaty dla stacjonującej w twierdzy żołnierzy. Fosa wokół twierdzy była sucha i wyposażona w kratę forteczną. Do czasów współczesnych zachowały się liczne ziemne umocnienia – wały, skarpy, pochylnie oraz place ćwiczeń.

Twierdza była efektem wojen napoleońskich, kiedy to pruscy generałowie uznali, że tego typu budowle są niezbędne do poprawienia obronności granic państwa. W 1841 roku Fryderyk Wilhelm IV wyraził zgodę na budowę twierdzy, a miejsce pod przyszłą fortyfikację wyznaczyli generałowie von Grolman, von Krauseneck i von Aster. W wigilię 1846 roku król Fryderyk ochrzcił nowo wybudowaną fortecę mianem Twierdzy Boyen, a bastiony otrzymały nazwy od imion generała von Boyena oraz jego rodowego hasła (prawo, miecz, światło). Twierdzę wybudowano na rzucie przypominającym sześcioramienną gwiazdę, zakończoną sześcioma frontami obronnymi. Oprócz murów obronnych, na terenie twierdzy powstały koszary, spichlerze, prochownie, drogi wewnętrzne i różne obiekty ziemne. Na murze ustawiono strzelnice karabinowe.

Chociaż teoretycznie budowa twierdzy skończyła się w 1855 roku, twierdza ciągle udoskonalała swoją konstrukcję idąc z duchem postępu militarnego. Wymieniono między innymi artylerię, dobudowano stację gołębi pocztowych i dociągnięto do twierdzy linię kolejową. Twierdza doskonale sprawdziła się podczas wojen światowych i po wojnie stała się własnością Wojska Polskiego.

Opublikowano Jeziora, Mazury | Otagowano , , | Skomentuj

Sorkwity

Opublikowano 17-01-2012, autor: janusz

Zespół pałacowo-parkowy w Sorkwitach leży nad Jeziorem Lampackim, niedaleko trasy z Olsztyna do Mrągowa. W pobliżu Sorkwitów swój bieg zaczyna bardzo popularny spływ kajakowy rzeką Krutynią.

W czasach średniowiecza Sorkwity były miejscowością o dużym znaczeniu strategicznym. Na jej terenie stała pruska strażnica i prawdopodobnie właśnie stąd miasteczko (Sarkewite) zaczerpnęło swoją nazwę – w języki pruskim „sargas” oznaczało wartownika. Sorkwity stały się w 1379 roku własnością braci Chrystiana i Ottona von Oelsenom z nadania Wielkiego Mistrza Winrycha von Kniprode. To właśnie ci bracia zdecydowali się wykorzystać właściwości objętego obronne terenu i wybudowali strażnicę. W XV wieku Sorkwity trafiły w ręce von Schliebenów. Za ich sprawą nad jeziorem Gielądzkim postawiono murowany kościół, później kilkukrotnie modernizowany. W kościele ustawiono piękny, ozdobny ołtarz, uwagę zwiedzających zwraca też rzeźbiona, XVII-wieczna kazalnica, barokowa ława kolatorska oraz rzeźbiony konfesjonał. Przed kościołem ustawiono piaskowy grobowiec pastora Krügera oraz obelisk na cześć Fryderyka Goerke, który stworzył w armii pruskiej służbę zdrowia.

Sorkwicki majątek najczęściej był własnością rodów niemieckich, ale w latach 1750-1804 właścicielem Sorkwitów była rodzina Bronikowskich. Jeden z przedstawicieli tego rodu wybudował w majątku dworek, ale Sorkwity swoją wielkość zawdzięczają kolejnym właścicielom, rodzinie Mirbachów.

Pałac w Sorkwitach wybudowano w latach 1850-1856. Budowlę zaprojektowano w bardzo popularnym w tym okresie stylu neogotyckim. Pałac swoim wyglądem przypominał stare, gotyckie zamki, o zróżnicowanej bryle, ozdobionej wieżyczkami, sterczynami i krenelażami. W podobnym stylu wybudowano również budynek wozowni, która przypominała gotycką wieżę warowną z narożnymi basztami. Rzut pałacu przypominał literę U, a najbardziej widoczną częścią kompleksu była oktagonalna wieża zajmująca północno-wschodni narożnik. Wokół pałacu założono park krajobrazowy, a na terenie półwyspu na jeziorze utworzono winnicę, w której produkowano wino na własny użytek.

W czasach Mirbachów Sorkwity prosperowały najlepiej. Jednak I wojna światowa zniszczyła pałac niemal doszczętnie, ale odbudowany majątek drugą wojnę przetrwał bez większych strat. W czasach PRL pałac stał się częścią miejscowego PRG, a teraz majątek jest własnością prywatną.

Opublikowano Mazury | Otagowano , , , | Skomentuj

Sztynort

Opublikowano 11-01-2012, autor: janusz

W Szynorcie zachował się wybudowany w XVII wieku pałac rodu Lehndorff, który odwiedzał między innymi biskup Ignacy Krasicki. Do XIX wieku na terenie Sztynortu do XIX wieku prowadzono stadninę koni krwi arabskiej. Lehndorffowie, jeden z najpotężniejszych rodów pruskiej szlachty, zajmowali pałac w Sztynorcie od 1572 do 1945 roku. Ród wywodził się z rodziny Stango żyjącej na ziemi chełmińskiej jeszcze w czasach przedkrzyżackich. Lehndorffowie początkowo nosili nazwisko Legendorf, ale zmienili je z racji swoich bliskich kontaktów z Krzyżakami, których popierali. Również nazwa „Sztynort” jest pochodzenia niemieckiego i wywodzi się od słowa „Steinort”, czyli kamiennego rogu.

Pałac budowano etapami. Pierwsza rodowa rezydencja została zniszczona w XVI wieku, a do odbudowy przystąpiono w 1554 roku. Po tej budowli zachowały się ślady widoczne w dolnych partiach głównego korpusu, między innymi w piwnicach z sklepieniach krzyżowych i kolebkowych. Właściwy pałac, wybudowany w latach 1689-1691, powstał na starych fundamentach. Budowę zainicjowała Maria Eleonora von Dönhoff. Pałac miał dwie kondygnacje, a fasadę ozdobiono ryzalitem i wysokim naczółkiem. Dach pałacu był jak na tamte czasy bardzo nietypowy – miał czterospadową konstrukcję, wspartą na trzykondygnacyjnej więźbie dachowej. Wnętrze pałacu pozostało bardziej tradycyjne. W sieni ustawiono schody, a pomieszczenia ozdobiono polichromowanymi stropami z drewna, sztukateriami i olejnymi plafonami. Dobudowano także budynki gospodarcze, które razem z głównym budynkiem tworzyły dziedziniec z widokiem na Jezioro Sztynorckie.

Północną część pałacu otaczał duży park, o powierzchni 18 hektarów. W parku wytyczono dębowe aleje i zasadzono wiele ciekawych gatunków roślin. Najbliższe otoczenie pałacu otoczono kwiatowymi parterami. Na parkowej polanie ustawiono w XVIII wieku zegar słoneczny. Kolejna duża przebudowa spotkała pałac w XIX wieku. Zlikwidowano wtedy budynki gospodarcze na flankach i dobudowano dwa skrzydła do pałacu. Przerobiono ryzalit nadając mu neogotycką formę, a od strony ogrodu postawiono alkierzowe wieże. Na terenie parku wybudowano herbaciarnię w stylu neoklasycystycznym i neogotycką kapliczkę. Podczas II wojny światowej pałac zajął Joachim von Ribbentrop, a po wojnie Szynort zajęły wojska radzieckie. Część wyposażenia została zniszczona albo skradziona, a to co się uratowało, przejęło muzeum w Olsztynie.

Opublikowano Mazury | Otagowano , | 3 komentarzy