Sztynort

W Szynorcie zachował się wybudowany w XVII wieku pałac rodu Lehndorff, który odwiedzał między innymi biskup Ignacy Krasicki. Do XIX wieku na terenie Sztynortu do XIX wieku prowadzono stadninę koni krwi arabskiej. Lehndorffowie, jeden z najpotężniejszych rodów pruskiej szlachty, zajmowali pałac w Sztynorcie od 1572 do 1945 roku. Ród wywodził się z rodziny Stango żyjącej na ziemi chełmińskiej jeszcze w czasach przedkrzyżackich. Lehndorffowie początkowo nosili nazwisko Legendorf, ale zmienili je z racji swoich bliskich kontaktów z Krzyżakami, których popierali. Również nazwa „Sztynort” jest pochodzenia niemieckiego i wywodzi się od słowa „Steinort”, czyli kamiennego rogu.

Pałac budowano etapami. Pierwsza rodowa rezydencja została zniszczona w XVI wieku, a do odbudowy przystąpiono w 1554 roku. Po tej budowli zachowały się ślady widoczne w dolnych partiach głównego korpusu, między innymi w piwnicach z sklepieniach krzyżowych i kolebkowych. Właściwy pałac, wybudowany w latach 1689-1691, powstał na starych fundamentach. Budowę zainicjowała Maria Eleonora von Dönhoff. Pałac miał dwie kondygnacje, a fasadę ozdobiono ryzalitem i wysokim naczółkiem. Dach pałacu był jak na tamte czasy bardzo nietypowy – miał czterospadową konstrukcję, wspartą na trzykondygnacyjnej więźbie dachowej. Wnętrze pałacu pozostało bardziej tradycyjne. W sieni ustawiono schody, a pomieszczenia ozdobiono polichromowanymi stropami z drewna, sztukateriami i olejnymi plafonami. Dobudowano także budynki gospodarcze, które razem z głównym budynkiem tworzyły dziedziniec z widokiem na Jezioro Sztynorckie.

Północną część pałacu otaczał duży park, o powierzchni 18 hektarów. W parku wytyczono dębowe aleje i zasadzono wiele ciekawych gatunków roślin. Najbliższe otoczenie pałacu otoczono kwiatowymi parterami. Na parkowej polanie ustawiono w XVIII wieku zegar słoneczny. Kolejna duża przebudowa spotkała pałac w XIX wieku. Zlikwidowano wtedy budynki gospodarcze na flankach i dobudowano dwa skrzydła do pałacu. Przerobiono ryzalit nadając mu neogotycką formę, a od strony ogrodu postawiono alkierzowe wieże. Na terenie parku wybudowano herbaciarnię w stylu neoklasycystycznym i neogotycką kapliczkę. Podczas II wojny światowej pałac zajął Joachim von Ribbentrop, a po wojnie Szynort zajęły wojska radzieckie. Część wyposażenia została zniszczona albo skradziona, a to co się uratowało, przejęło muzeum w Olsztynie.